*
Rozmowa z radcą prawnym Joanną Siluk Dodane 2010-10-19 11.48 , komentarzy 28

Kradzież zdjęć w internecie a prawa autorskie fotografa

Ponieważ MM współtworzy wielu fotografów, którzy publikują zdjęcia na blogach i w wieściach, postanowiliśmy porozmawiać z prawnikiem na temat praw autorskich i tego, co możemy zrobić, jeśli prawa te zostaną naruszone.

Czy można skutecznie zabezpieczyć zdjęcie przed kradzieżą? Czy należy nanieść znak wodny? Czy konieczny jest dopisek "Wszelkie prawa zastrzeżone"? Czy wystarczy regulamin Portalu, który chroni prawa autora?
- Radca prawny Joanna Siluk:  Niestety nie ma skutecznej metody zabezpieczania zdjęć przed kradzieżą w Internecie. Dane dotyczące autora umieszczone „w zdjęciu” - EXIF oraz IPTC można łatwo usunąć lub zmienić. Oczywiście możemy zdjęcie podpisać, najczęściej w formie znaku wodnego. Wiadomo jednak, iż prostą funkcją „przytnij” można go usunąć. Znacznie trudniej usunąć znak wodny, który umieszczony jest w centralnym miejscu zdjęcia i do tego jest znacznej wielkości. To z kolei wpływa na odbiór wizualny takiego zdjęcia. Umieszczenie zdjęć w galerii Flash również nie uniemożliwia zapisania go na dysku („zrzut ekranu”). Metodą często spotykaną jest umieszczenie zapisu „Wszelkie prawa zastrzeżone” itp. Z punktu widzenia prawa takie dopiski nie mają żadnego znaczenia. Ochrona naszych utworów – zdjęć wynika z wprost z przepisów ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych i nie jest zależna od umieszczenia jakiegokolwiek znaku. Może to wywrzeć co najwyżej efekt „psychologiczny” i skutecznie zniechęcić osobę, która uważa, że może bez zgody autora korzystać z zdjęć umieszczonych w internecie.

Regulaminy portali w różny sposób regulują kwestię praw autorskich. Co do zasady zawierają one postanowienia dotyczące zezwolenia na korzystanie z utworów zamieszczonych na danej stronie. Portal jest zobowiązany do wykorzystywania zdjęć zgodnie z warunkami licencji, której mu udzielamy akceptując regulamin. Proszę jednak zwrócić uwagę, przed zaakceptowaniem takiego regulaminu, w jakim zakresie wyrażamy zgodę na korzystanie z zamieszczonych przez nas zdjęć i na których polach eksploatacji.

Czy mamy do czynienia z kradzieżą zdjęcia, jeżeli "złodziej" podał źródło i autora?
- Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych reguluje szczegółowo kwestię wykorzystania utworów bez wiedzy i zgody twórcy. W dużym uproszczeniu należy wskazać na dwie instytucje: własny użytek osobisty oraz dozwolony użytek. Po pierwsze iż bez zezwolenia twórcy wolno korzystać z rozpowszechnionego utworu w zakresie własnego użytku osobistego. Zatem mamy prawo zapisać na dysku zdjęcie, zamieszczone na portalu internetowym, ustawić je jako tapetę, pokazać znajomym lub rodzinie. Osobisty użytek obejmuje również korzystanie z takiego zdjęcia przez naszych najbliższych (krewnych, powinowatych i znajomych). Jednakże wykorzystanie takiego zdjęcia do celów zawodowych, reklamowych itp. nie jest już użytkiem osobistym i jest zabronione.

Po drugie z utworów można korzystać w granicach dozwolonego użytku. Warunkiem korzystania ze zdjęcia w ramach dozwolonego użytku jest wymienienie imienia i nazwiska twórcy oraz źródła. Twórcy takiego zdjęcia co do zasady nie będzie przysługiwało prawo do wynagrodzenia. Dozwolony użytek nie może jednak naruszać normalnego korzystania z utworu lub godzić w słuszne interesy twórcy. Jeżeli duży portal chciałby użyć zdjęcia zamieszczonego w serwisie społecznościowym powinien moim zdaniem zwrócić się do twórcy o zgodę i ustalić ewentualne wynagrodzenie. Oczywiście twórca ma prawo zrezygnować z wynagrodzenia i udostępnić swoje zdjęcia nieodpłatnie w ramach akcji charytatywnej. Ekonomiczna eksploatacja zdjęć np. użycie go w reklamie (oczywiście ze wskazaniem autora i miejsca publikacji) godzi w słuszne interesy twórcy i jest niedopuszczalna. Każdą sytuację wykorzystania zdjęcia należy oceniać indywidualnie.

Jak udowodnić wykorzystanie zdjęcia?
- Przede wszystkim należy zebrać dowody. W przypadku wykorzystania zdjęcia na stronach internetowych dowodami będzie: „zrzut ekranu”, zapisana strona internetowa oraz dowód z zeznań świadków – stronę należy pokazać najlepiej dwóm „niespokrewnionym” osobom, które w przypadku ewentualnego procesu potwierdzą, iż widziały zdjęcie autora na danym portalu.

Jaka należy się zachować w sytuacji gdy odnajdziemy zdjęcie naszego autorstwa zamieszczone bez naszej zgody? Poprosić o usunięcie zdjęcia czy walczyć o odszkodowanie? Jakie mamy szanse i czy warto? Jak się zabrać do walki o odszkodowanie, jak się przygotować, do kogo się zwrócić?
- Jeżeli odnajdziemy zdjęcia zamieszczone bez naszej zgody oczywiście warto reagować i dochodzić swoich praw. Katalog naszych roszczeń zróżnicowany jest w zależności czy doszło do naruszenia autorskich praw osobistych czy autorskich praw majątkowych.

Czym różnią się osobiste prawa autorskie od majątkowych praw autorskich?
- Pojęcie autorskich praw osobistych reguluje art. 16 ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych i określa go jako rodzaj szczególnej niezbywalnej i nie podlegającej zrzeczeniu się więzi, łączącej twórcę z jego utworem. Więź ta wyraża się w prawie do autorstwa utworu, oznaczenia utworu swoim nazwiskiem lub pseudonimem albo do udostępniania go anonimowo, nienaruszalności treści i formy utworu oraz jego rzetelnego wykorzystania, decydowania o pierwszym udostępnieniu utworu publiczności oraz nadzoru nad sposobem korzystania z utworu.
Natomiast autorskie prawa majątkowe to zespół uprawnień, które przysługują twórcy czyli: wyłączne prawo do korzystania z utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz do wynagrodzenia za korzystanie z utworu (art. 17 ustawy).

Jak więc postępować - w obydwu przypadkach?
- Zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, w przypadku zagrożenia autorskich praw osobistych cudzym działaniem twórca może żądać zaniechania tego działania. W razie dokonanego naruszenia można żądać aby osoba, która dokonała naruszenia usunęła jego skutki, w szczególności aby złożyła publiczne oświadczenie w tym zakresie. Zatem możemy żądać aby na portalu zostało umieszczone oświadczenie wraz z przeprosinami za naruszenie naszych praw autorskich (w naszym żądaniu wskazujemy proponowaną treść oświadczenia). W przypadku stwierdzenia, iż naruszenie było zawinione, sąd może przyznać nam odpowiednią sumę pieniężną tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę lub zobowiązać sprawcę, aby uiścił odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez nas cel społeczny. Naruszenie osobistych praw autorskich skutkuje również odpowiedzialnością karną. Zgodnie z art. 115 ust. 1 prawa autorskiego kto przywłaszcza sobie autorstwo albo wprowadza w błąd co do autorstwa całości lub części cudzego utworu albo artystycznego wykonania, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3. Takiej samej karze podlega, kto rozpowszechnia bez podania nazwiska lub pseudonimu twórcy cudzy utwór w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, artystyczne wykonanie albo publicznie zniekształca taki utwór, artystyczne wykonanie, fonogram, wideogram lub nadanie (art. 115 ust. 2).

Natomiast osoba, której autorskie prawa majątkowe zostały naruszone, może żądać od osoby, która naruszyła te prawa m.in. zaniechania naruszenia, usunięcia skutków naruszenia, naprawienia wyrządzonej szkody oraz wydania uzyskanych korzyści.
Jak widać katalog roszczeń jest bardzo szeroki i oczywiście nasze żądania należy dostosować do konkretnego przypadku. Radziłabym w takich sprawach wezwać do zaniechania naruszeń oraz wypłaty wynagrodzenia za wykorzystanie fotografii. W wezwaniu należy powołać się na przepisy dotyczące naruszenia osobistych praw autorskich oraz majątkowych praw autorskich (art. 78 w związku z art. 16 ustawy, art. 79-80 w związku z art. 17). Warto również wskazać naruszającemu, że w grę wchodzi również odpowiedzialność karna (art. 115 i 116 ustawy). W przypadku braku ugodowego załatwienia sprawy radzę udać się po poradę do radcy prawnego/adwokata w celu podjęcia dalszych kroków prawnych.


Kontakt z Joanną Siluk


Zobacz też:
oprac. pogoski, E.S.

X

Miejsce
w rankingu

Komentarze

vi vi
... 2010-10-19 12.12

no nic ...print screeny mam, znajdę 3 świadków (jacyś chętni???) walę maila, zeby zapłacili za wykorzystanie zdjęć bez zgody - usuwanie z portalu po ponad rocznym ich tam "wiszeniu" mija sie z celem.

pogoski pogoski
vi, zgłaszam się 2010-10-19 12.27

:)

pogoski pogoski
odnośnie wywiadu 2010-10-19 12.29

Jak macie jeszcze jakieś wątpliwości, piszcie komentarze pod wywiadem.

Możecie także skontaktować się bezpośrednią z prawniczką. Dane kontaktowe do niej znajdziecie na MM-ce (link pod wywiadem), ponieważ jest użytkownikiem naszego portalu.

Goldmoon Goldmoon
vi 2010-10-19 14.36

Jak by co służę pomocą.

Maciej Kulesza Maciej Kulesza
No i masz trzeciego 2010-10-20 09.31

Też służę pomocą.

Maciej Kulesza Maciej Kulesza
Mam pytanie. 2010-10-20 09.39

Co z publikacją zdjęć "starych". Mam na myśli zdjęcia z serii np."Bydgoszcz na starej fotografii".
Są dziesiątki interesujących zdjęć pokazujących nasze miasto jak wyglądało 40-70 lat wcześniej. Na moim dysku zebrałem ich kilkaset, wymieniając się z pasjonatami, czy ściągając z internetu. W większości te zdjęcia są powielane dziesiątki razy w sieci. Nawet nie pamiętam kiedy wszedłem w ich posiadanie. Oczywiście również nie wiem kto jest ich autorem.
Co w takiej sytuacji?

Goosia Goosia
re: maciej 2010-10-20 09.45

Moim zdaniem nie ważne jest jak wiele razy było to powielane w sieci, i to nie zwalnia Cię z obowiązku przestrzegania prawa.

Zdjęcia te jednak mogą być już w publicznym obiegu, co znaczy, że prawa autorskie są już po terminie :)

np. w Anglii jest to 50 lat po śmierci autora zdjęć

lub są to zdjęcia odpowiadające prawom CC (Creative Commons)

Dorota Kowalewska Dorota Kowalewska
? 2010-10-20 10.25

A jak wygląda sprawa ze starymi zdjęciami, które były robione przez ulicznego fotografa?
Kto ma prawa autorskie i może je publikować?
Fotograf, jego spadkobiercy czy osoby, które są na zdjęciu?

vi vi
.. 2010-10-20 11.41

Pogo, Gold, Maciej - dzieki :) Po cichu liczyłam na wsparcie, ogarnę temat i podeślę Wam linki:) Musze najpierw mądry mail wymyślić:)

JoaSil JoaSil
c.d. 2010-10-20 17.34

Ustawa z 29 marca 1926 r. ustawa o prawie autorskiem
Art. 3.
Prawo autorskie do utworów fotograficznych lub otrzymanych w podobny do fotografji sposób istnieje pod warunkiem, że zastrzeżenie wyraźne uwidoczniono na odbitkach. Na odbitkach fotograficznych i reprodukcjach, otrzymywanych w podobny do fotografji sposób, na filmach, a także na nutach dla mechanizmu, na walcach fonograficznych i tym podobnych przyrządach, odtwarzających utwór w sposób mechaniczny, należy uwidocznić rok zdjęcia lub przeniesienia. W braku podania roku prawo autorskie do takich utworów wtedy tylko ma skutek przeciw osobom trzecim, jeżeli wiedziały, że czas trwania prawa autorskiego jeszcze nie upłynął.

Ustawa z 10 lipca 1952 r. Prawo autorskie
Art. 2.
§ 1. Utwór, wykonany sposobem fotograficznym lub do fotografii podobnym, jest przedmiotem prawa autorskiego, jeżeli na utworze uwidoczniono wyraźnie zastrzeżenie prawa autorskiego.

§ 2. Na filmach oraz odbitkach i reprodukcjach, otrzymanych sposobem fotograficznym lub do fotografii podobnym, należy uwidocznić rok wykonania utworu, na nutach zaś dla mechanizmu, walcach i innych przyrządach odtwarzających mechanicznie utwór dźwiękowy - rok przeniesienia.

§ 3. W braku uwidocznienia daty prawo autorskie do utworów, o których mowa w §§ 1 i 2, ma skutek przeciwko osobom trzecim tylko wówczas, gdy wiedziały, że czas trwania prawa autorskiego jeszcze nie upłynął.

Art. 5.
Nie stanowią przedmiotu prawa autorskiego:
1) akty prawodawcze, administracyjne, orzeczenia sądów i innych władz,
2) pisma i wzory, przeznaczone przez władze do powszechnej wiadomości,
3) informacje prasowe i reporterskie zdjęcia fotograficzne.

Jak widać pod rządami tych ustaw aby uzyskać ochronę zdjęć należało ją zastrzec wprost. Jeżeli było zastrzeżenie to zgodnie z tymi ustawami prawa autorskie majątkowe gasły po upływie 10 lat od publikacji.
W momencie wejścia w życie aktualnie obowiązującej ustawy (1994 r. ) termin ten został wydłużony do lat 50, a w 2000 r. nowelizacją wprowadzono okres ochronny 70 lat. Jeżeli twórca jest znany to termin 70 lat liczymy od daty jego śmierci, w odniesieniu do utworu, którego twórca nie jest znany - od daty pierwszego rozpowszechnienia.
Proszę zwrócić uwagę, że nie każde zdjęcie będzie odpowiadało definicji utworu zawartej w art. 1 ustawy prawo autorskie - przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór).
Zdjęcia będące np. prostymi informacjami prasowymi, zdjęcia dokumentacyjne np. rysunków, druków - nie są przedmiotem ochrony. Temat jest szeroki i ciekawy … orzeczeń sądów cała masa :)
pozdrawiam

jolkar jolkar
świetnie 2010-10-20 23.06

że się ta rozmowa pojawiła ;) wiele wyjaśnia, dzięki

Maciej Kulesza Maciej Kulesza
Dziękuję 2010-10-21 08.32

Pozdrawiam

jaja Gość
~jaja
nasza-klasa 2010-11-18 22.51

o w przypadku takich stron jak nasza-klasa gdy tam ktos zalozy konto z innymi danymi a wrzuca nasze zdjecie.Co w takim przypadku i jakim artykulem dokladnie mozna postraszyc taka osobe zeby ja zniechecic na przyszlosc

fotoman Gość
~fotoman
ciekawy artykuł 2011-02-03 19.12

Polecam lekturę artykułu w tym temacie:

http://prawo.gazetaprawna.pl/artykuly/483051,umieszczanie_w_sieci_zdjec_wymaga_zgody_fotografa.html

Wiesław R. Gość
~Wiesław R.
kontakt z Joanną Siluk nie istnieje 2011-04-02 18.36

Ale moje sprawa nie przestaje istnieć. Jedna z firm ogłaszających miejsca wypoczynku zamieściła trzy moje zdjęcia. Jest na nich copyrajtka, moje imię i nazwisko i adres strony. Firma ta postawiła na środku tych zdjęć swoją nazwę i rozpowszechnia na dziesiątkach portali o podobnej tematyce te zdjęcia. Nigdy nie otrzymali mojej zgody i żaden z właścicieli tych portali nigdy się ze mną nie kontaktował. Co zrobić? Koledzy twierdzą, że po latach w sądach wydam kupę pieniędzy a efekt niepewny. Czy to prawda? To by znaczyło, że w Polsce pomimo niepodważalnych dowodów (np.oryginały zdjęć cyfrowych w pełnych rozdzielczościach) można przegrać sprawę i pieniądze. To by wskazywało, że polskie prawo to gra w ruletkę. Proszę o opinie. Dzięki. Wiesiek

pogoski pogoski
Wieśku 2011-04-02 19.55

Napisz do mnie na nr GG 2084052 - na pewno skontaktuję Cię z Joanną Siluk.

Gość jacek Gość
~Gość jacek
kradzież - ośmieszanie osoby prywatnej 2011-06-03 12.56

powiedzcie mi jedno. Jest wiele portali społecznościowych mają one niby jakieś regulaminy m.in np naszaklasa,facebook,myspace,fotka i wiele innych na których glownie zamieszcza sie zdjęcia własnej osoby. od niedawna dowiedziałem sie o istnieniu strony internetowej o nazwie www.wiocha.pl, przejrzałem to i zauwarzyłem że wielu tam działających uzytkowników, kopiuje-kradnie zdjecia z macierzystych profili uzytkownikow np z facebook'a i wstawia je tam z ośmieszającym daną osobę na zdjeciu komentarzem, tytułem i użadza sobie konkurs wyszydzania, dodatkowo inni dodaja inni uzytkownicy dodaja kolejne komentarze typu "glupia szmata" "pedał" itp..(moim zdaniem interwencja w cudze zdjecia , nie ważne co przedstawiają, jezeli nie łamią zasad regulaminu na stronie macierzystej nie jest w porzadku). Na niektorych portalach na zdjeciach dodawany jest napis strony internetowej - (podejrzewam że chodzi tu o zaznaczenie zdjęć loginem użytkownika i nazwa profilu po którym można dojść do autora ogladając obrazliwe komentarze). Teraz moje pytanie czy taka kradzież zdjęcia umieszczenie go przez inna osobę na stronie internetowej w celu ośmieszania jest to legalne ??? co powinni zrobić ludzie których wystawiono na ośmieszenie bez ich wiedzy, jak sie zachować, by ukarać tworców takiego portalu i osoby na nim działające ? w odpowiedzi prosił bym o opis co robic a nie link do strony na temat praw autorskich, po kterego przeczytaniu dalej nie wiadomo jak to interpretować. I takie pytanie na marginesie w oczach prawa ... zdjęcie na którym widnieje osoba np pijaca kawe i machająca do fotografa to zdjęcie jakie (czy posiada rownież prawa autorskie) ???

Bacha Bacha
Przypadek z naszą-klasą 2011-06-03 13.16

mi też ktoś kiedyś ukradł zdjęcie z galerii na nk. Natychmiast napisałam do Administratora z zapytaniem, czy nie może zablokować ściągania zdjęć (tak jest na wielu portalach i zdjęcia nie ściągniesz), dość szybko odpisał mi, że to jest niemożliwe na nk.
Pytam: dlaczego ? Przecież w innych miejscach to jest możliwe. Nawet z mojego blogu nikt nic nie ściągnie, bo mam włączoną stosowną opcję.
Czy taka opcja na wszystkich portalach nie byłaby rozwiązaniem?

BigZbig Gość
~BigZbig
blokada zdjęć 2012-02-20 13.02

Jak ktoś chce pobrać zdjęcie to żadna blokada nie pomoże. Każde dziecko potrafi zrobić najzwyklejszy zrzut ekranu.

gość Gość
~gość
modyfikacja zdjęcia z internetu 2012-02-24 21.00

Witam. Zastanawiam się czy jeśli się zmieni oryginalne zdjęcie (zmodyfikuje obraz i zapisze jako inny obraz z innym rozszerzeniem pliku w innym programie)z internetu i chce się zastosować do potrzeb zarobkowych to jest taka czynność zabroniona? Wtedy to zdjęcie już nie jest oryginalne z prawami autorskimi?

Andrzej Gość
~Andrzej
@Bacha 2012-02-24 22.02

Niestety, w Operze blokada nie działa, zdjęcia z Twojego bloga można ściągąć bez problemu.

Bacha Bacha
no to 2012-02-24 22.10

mamy problem...
I co teraz???

MERY17 Gość
~MERY17
pomocy! 2012-03-01 20.05

co grozi za ściągniecie zdj na portalu spolecznosciowym nastepnie fotomontaż i publiację zdjecia w internecie? walczyć o jakies odszkodowanie?

Balbina Gość
~Balbina
A co jeśli 2012-05-21 23.41

A co jeśli ktoś ściągnie twoje zdjęcie z portalu społecznościowego ale w żaden sposób go nie wykorzystuje? Czy jest to do wykrycia? Czy zamieszczając zdjęcie np. na Facebooku mogę być spokojna że nie ma go na kompie jakiś zboczeniec?

zarządca Gość
~zarządca
po pierwsze 2013-08-07 10.40

Po pierwsze to nie każde zdjęcie podlega ochronie, nie każde zdjęcie jest dziełem i o tym się często zapomina, jak sobie zrobisz zdjęcie jakiegoś przedmiotu powszechnego użytku i nie ma tam jakiejś kreatywności, ot zwykłe zdjęcie, i dasz sobie to na allegro to nie ma siły ani prawa, które zabraniałoby wykorzystać to zdjęcie przez kogoś innego, np na innej aukcji.

Dodaj swój komentarz: